Toespraak voor de Belgische vereniging voor landbouwjournalisten

Toespraak voor de Belgische vereniging voor landbouwjournalisten

• Toespraken
• Land- en tuinbouw

27/05/2010

gesproken woord geldt

Mijnheer de voorzitter,
Geachte aanwezigen,
Beste vrienden landbouwjournalisten,
Dames en heren,

Met veel plezier ben ik ingegaan op de vraag van uw voorzitter, dhr. Jacques Van Outryve, om hier vanavond op “de algemene vergadering van de Belgische vereniging van landbouwjournalisten” als gastspreker aanwezig te zijn. 
Deze bereidheid zal niemand verwonderen: de Belgische landbouwsector en bij uitbreiding de ganse agrovoedingsindustrie is een sector die reeds lang op mijn waardering kan rekenen.
Dankzij mijn periode als Vlaams minister voor landbouw kon ik als bevoorrecht getuige van zeer nabij de ontwikkelingen in deze sector volgen,  maar ook sinds mijn overstap naar het federale niveau is die aandacht niet verminderd, wel integendeel. 

Mesdames et Messieurs,
Cette attention supplémentaire est sans conteste méritée. En effet, ces dernières années, le secteur agroalimentaire a été aux prises avec des coûts élevés, des prix bas, des marges bénéficiaires limitées, une baisse de la confiance des consommateurs et j’en passe …
Il va sans dire qu’il s’agit-là d’une donne économique largement répandue, car tous les secteurs économiques ont rencontré des problèmes du même ordre.
Toutefois, le secteur agricole dispose d’un certain nombre de caractéristiques spécifiques qui justifient une logique économique distincte. Pensons en guise d’illustration à l’influence du climat et des conditions atmosphériques, au travail avec le monde du vivant etc.
Aussi, le secteur agricole mérite-t-il que les autorités le suivent de près et le soutiennent par le biais de mesures à la fois concrètes et spécifiques. Et ce, parce que je suis convaincu que la Belgique a constamment besoin d’une production agricole propre, de qualité et durable.

Dames en heren,

Ik zou vanavond graag met u kort volgende elementen willen overlopen:
1. De belangrijkste financiële crisis(sen) waarmee wij recent werden geconfronteerd
2. In dit verlengde ons antwoord op de hieruit voortvloeiende economische crisis, met specifieke aandacht voor landbouw
3. En tot slot, met het EU-voorzitterschap voor de deur: de belangrijkste Europese uitdagingen inzake landbouw

1. De financiële crisis(sen)
Tot op de dag van vandaag worden wij geconfronteerd met de economische en sociale gevolgen van de financiële crisis die midden 2008 van de Verenigde Staten naar Europa overwaaide na het failliet van Lehman Brothers. 
Dankzij het snel en accuraat optreden van alle bevoegde overheden in dit land zijn we erin geslaagd om onze kredietinstellingen overeind te houden. Om de spaarcenten van elke Belg te vrijwaren. Dit kostte ons in totaal ruim 20 miljard Euro. Middelen die uiteraard goed besteed zijn, u kan zich inbeelden wat een economische kost een feitelijk faillissement van één van onze kredietinstellingen voor ons land had betekend.

Van de financiële crisis van midden 2008 is het maar een kleine stap naar de speculatie op de financiële markten die de voorbije weken de koers van de Euro in gevoelig vaarwater heeft gebracht. Ik ben zeer verheugd dat we met de lidstaten van de Eurozone er uiteindelijk in geslaagd zijn om – tezamen met het IMF- een voldoende overtuigend pakket aan maatregelen uit te werken om het vertrouwen in de markten te herstellen.
Dit zijn echter situaties die moeten kunnen vermeden worden. Wat dat betreft bepleit ook ik een sterkere controle vanuit Europa op de openbare financiën van alle lidstaten.  Daarnaast moeten we als groep sneller en slagkrachtiger kunnen optreden, de idee van van “economic governance” is in deze zeker niet zonder waarde.   

Mesdames et Messieurs,
L’actualité a astreint ce gouvernement à tout mettre en œuvre pour tempérer autant que faire se peut les conséquences économiques qu’endurent nos entreprises et les ménages belges en raison de la crise financière.
Ce n’est pas sans une certaine satisfaction que j’ai pu lire hier dans les analyses économiques qu’a publié l’OCDE que cette organisation estime que la Belgique a bien traversé la crise. Qui plus est, l’OCDE table sur une croissance économique dépassant les prévisions du Bureau du plan. 
C’est donc avec plaisir que je passerai brièvement en revue avec vous les éléments les plus importants de notre politique de redressement et de relance économiques :

2. Economisch herstel- en relancebeleid: met aandacht voor landbouw
Competitieve bedrijven staan garant voor welvaart en groei, voor nieuwe investeringen en voor jobcreatie. Om de crisis te doorstaan en om de toekomt van de industrie in België verder te garanderen heeft deze regering in eerste instantie dan ook ingezet op kostencompetiviteit en innovatie.
Met een lastenverlaging van meer dan 1,1 miljard euro, met het systeem van de tijdelijke werkloosheid, de drie maand uitstel voor betaling van de bedrijfsvoorheffing en de versnelde terugbetaling van de BTW-tegoeden zijn we er in geslaagd om onze bedrijven terug de nodige zuurstof te geven. Dit zou zich in 2010 moeten vertalen in een economische groei van 1,4%, dit is 0,2% hoger dan het verwachte Europees gemiddelde.
Zoals ik in mijn inleiding al aangaf, werden bijkomende specifieke maatregelen voor de landbouwsector uitgewerkt:

Mesures visant à maîtriser les coûts depuis l’AFSCA
Lors de la confection budgétaire 2008, la dotation de l’AFSCA a été structurellement augmentée en une année ; son montant passant d’environ 70 millions d’euros à 112 millions d’euros. Avec cette opération, la part du financement public au sein de l’agence est subitement passée d’un petit 44% à près de 60%. Ce qui signifiait également une réduction directe de la plupart des prélèvements imposés aux différents contribuables. 
Sur proposition de S. Laruelle, ma collègue compétente en la matière, toute un éventail de mesures supplémentaires a été adopté au sein de l’AFSCA, ce qui a donné lieu a une réduction très tangible des charges administratives pour de nombreuses entreprises. Imaginez donc les économies que réalisent nombre d’éleveurs, entre autres grâce à la décision de réduire les dépistages de l’ESB ou encore de supprimer la vaccination obligatoire contre la maladie d’Aujeszky  … réduction des charges que le secteur estime équivaloir à quelque 8 millions d’euros.

Fiscale maatregelen
Dames en heren,
De federale regering kan in uitvoering van haar economisch beleid gericht gebruik maken van de fiscale instrumenten die zij tot haar beschikking heeft.  We hebben dit gedaan voor de bouwsector, de horeca en eveneens voor de landbouwsector.
In het relancepakket werd overeengekomen om voor de jaren 2009-2011 jaarlijks een pakket van 20 miljoen euro aan fiscale lastenverlagingen vrij te maken.
In overleg met de landbouworganisaties en de bevoegde gewestelijke ministers van landbouw werd dit fiscaal engagement geconcretiseerd in:
- Een volledige belastingsvrijstelling op alle regionale investeringssteun voor landbouwers- natuurlijke personen (nog een beperkt tarief tot 5% voor de landbouw-vennootschappen)

&

- Een vermindering van 16,5% tot 12,5% voor alle bedrijfstoeslagpremies en de zoogkoeienpremies

De vraag naar de vrijstelling van de VLIF-subsidies is een bekend verhaal. Ook ikzelf heb dit in mijn hoedanigheid als Vlaams minister voor landbouw geregeld federaal op de onderhandelingstafel gelegd. Ik ben dan ook zeer tevreden dat we dit nu uiteindelijk ook hebben kunnen realiseren. 

Mesures d’incitation à l’exportation
Une politique économique réfléchie ne s’axe pas, en période de crise, uniquement sur le marché intérieur, mais tente également de renforcer la compétitivité de ses entreprises sur les marchés d’exportation.
Compte tenu du caractère fortement orienté sur l’exportation de nos secteurs agricole et horticole, de nombreuses demandes nous sont parvenues de la part des organisations professionnelles afin de limiter autant que possible les risques financiers liés à l’exportation. Nous y avons notamment répondu en supprimant les taxes sur les assurances crédits et en créant le régime dit « Belgacap ».

3. De belangrijkste Europese uitdagingen op korte termijn

Dames en heren,
Deze federale regering heeft in haar herstel- en relancebeleid de concurrentiekracht van dit land op peil gehouden. Maar onze ambities en deze van de volgende regering moeten verder reiken: onze concurrentiepositie moet niet enkel behouden blijven, maar dient ook versterkt te worden.
Een ambitie die inspanningen vergt.
Inspanningen van de bedrijven om in te zetten op creativiteit en innovatie. Op een beheerste loonontwikkeling en toekomstgerichte investeringen.
Inspanningen van de overheid om zich efficiënter te organiseren en de last op arbeid zo klein mogelijk maken.
Voor landbouw mag ik stellen dat de verschillende bevoegde ministers in dit land sterk rekening zullen moeten houden met wat op Europees vlak beweegt. 
Het komende Belgische EU-voorzitterschap staat voor de deur (alvast het twaalfde Belgische voorzitterschap sinds 1958).
U weet uiteraard net als ik dat de rol van de voorzitter in deze bescheiden dient te zijn en zich vooral moet focussen op het nastreven van een zo groot mogelijke consensus binnen de 27 lidstaten. 
Maar dit gezegd zijnde kan ik u wel verzekeren dat we landbouw niet uit het oog verliezen.  We zijn volop bezig met de opmaak van ons programma voor de komende 6 maanden. Vorige week woensdag hebben we daaraan nog een gezamenlijke ministerraad met de gewesten gewijd. Het debat over het toekomstig Europees landbouwbeleid dat na 2013 gestalte krijgt en de financiering ervan zal hiervan deel uitmaken.

Mesdames et Messieurs,
En la matière, j’aimerais faire le lien avec le début de mon intervention, où j’épinglais la nécessité d’un euro stable, de finances publiques saines et, faut-il le préciser, d’un budget équilibré.
Pour obtenir des budgets équilibrés, tant sur le plan national qu’européen, il faut des décisions courageuses.
Pour que le budget national renoue avec l’équilibre en 2015, nous devrons réduire les dépenses et augmenter les recettes sans accroître les charges ; une mission contradictoire en quelque sorte, qui implique des choix responsables.
Dans l’intervalle, le budget pluriannuel européen postérieur à 2013 est également sur le métier.
Étant donné qu’une discussion sur l’accroissement des recettes européennes n’est pas réaliste à court terme, toutes les dépenses seront, à ce niveau aussi, passées au crible.
Sur ce plan, la Politique agricole commune n’y coupera certainement pas. Dans le cadre de ce débat, j’estime qu’un modèle européen fort et suffisamment financé est à ce point important qu’il mérite d’être soutenu . Il appartient à ce gouvernement et au suivant d’y attacher suffisamment d’attention.

Dames en heren,
Ik zou hiermee graag willen afsluiten. U bedanken voor uw aandacht en u verder nog een aangename  avond willen wensen.
Sta me nog wel toe om aan te geven dat ik bereid ben - waar en wanneer mogelijk - ook de volgende jaren met veel enthousiasme en respect voor deze sector het landbouwbeleid mee verder vorm te geven.

U mag daarvoor op mij rekenen.