Toespraak van premier Yves Leterme bij afscheid burgemeester Walter Ghekiere

Toespraken

29/05/2010

Het gesproken woord geldt

Zaterdag 29 mei 2010, te Moorslede

Voor degenen die het nog niet zouden weten, burgemeester Ghekiere is een sportliefhebber. En hij is niet de enige politicus die van sport houdt, en bovenal van wielrennen. Dat is geen toeval. Sport en politiek hebben allebei een groot wedstrijdgehalte. En in beide gevallen ben je nooit zeker van de uitslag, tot de koers is gereden.

Politici en sporters moeten het ook allebei hebben van hun supporters. Maar er is wel één groot verschil: in de sport blijven de supporters kijkers, in de politiek worden de supporters kiezers. In de sport is het nog altijd de prestatie van de sportman of sportvrouw die de uitslag bepaalt (en de capaciteit van de concurrenten). In de politiek zijn het uiteindelijk de supporters die beslissen over de uitslag. De inspanningen van de politicus of politica worden door de omstanders beoordeeld. En het zijn die punten die tellen.

Voor burgmeester Walter Ghekiere was dat nooit echt een probleem. Hij kreeg zijn punten altijd. 33 jaar burgemeester is hij geweest. De langst zetelende burgmeester in West-Vlaanderen was hij. Dat zetelen zit ook in zijn bloed, want zowel zijn vader, grootvader als overgrootvader hebben de burgemeesterssjerp gedragen. En in de negentiende eeuw waren Ghekieres burgemeester in Kachtem.

In 1964 deed Walter Ghekiere voor het eerst mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. Hij is al die tijd in ‘de koers’ gebleven. Nu we het toch over ‘koersen’ hebben, je weet dat een van de moeilijkste dingen ‘surplacen’. Dat kan niemand lang volhouden zonder het evenwicht te verliezen. Je moet uiteindelijk bewegen om niet te vallen. Wel, burgmeester Ghekiere is een specialist in het ‘surplacen’. Ik bedoel, hij is zijn hele politieke carrière ‘sur place’ gebleven, ter plaatse. En dat kon hij, omdat hij de kunst verstond om te surplacen zonder stil te staan. Hij heeft niet alleen de fusie meegemaakt, hij heeft ook Moorslede dynamiek gegeven. Denken we aan het sportcomplex, de twee overdekte zwembaden, het culturele centrum en De Bunder, de nieuwe bibliotheek, het ontmoetingscentrum De Oude Schole… Allemaal realisaties van burgmeester Ghekiere.

Maar bovenal is Walter Ghekiere ‘sur place’ gebleven, omdat hij tussen ‘zijn’ mensen wilde blijven. En de mensen konden hem gemakkelijk vinden: op het gemeentehuis waar het dan ook een komen en gaan was van mensen die de burgemeester wilden spreken, of aan de toog van De Vlasschaard. Ten andere, burgmeester Ghekiere is overal te vinden waar er leute is. Of moeten we niet veeleer zeggen, dat overal waar hij kwam, ook de ‘leute’ kwam? Burgmeester Ghekiere is een plezant mens. Het woord ‘plezant’ komt van het Franse ‘plaisant’, en dat kom dan weer van het Latijnse ‘placere’, dat ‘behagen’ betekent. Een vrolijke mens trekt aan. Maar een vrolijke trekt ook anderen meer. Het woord ‘placere’ zou komen van ‘per lacere’: in het meer meetrekken (verleiden). Een goede politicus is altijd iemand die mensen kan verleiden en meetrekken in de vaart die hij wil varen. Dat was ook de kunst van burgemeester Ghekiere: hij kon de mensen meenemen in zijn enthousiasme. Politici zoals Ghekiere zijn dan ook goede remedies tegen de antipolitiek.

Zoals in de literatuur die romans de meeste lezers boeien die over persoonlijke zaken gaan, zo spreken in de politiek deze politici de meeste mensen aan die het over menselijke bekommernissen hebben. Om in de gemeentepolitiek zichtbaar te zijn, moet je niet op de televisie komen, maar onder de mensen. Daar word je niet alleen gezien, maar zie je de mensen voor wie aan politiek wordt gedaan.

Een goede lokale politicus is iemand die, nadat hij een krantenwinkel is binnengestapt –ik weet dat Walter Ghekiere een fervente krantenlezer is – niet alleen met het gedrukte nieuws onder de arm buitenkomt, maar met het vele nieuws en de vele vragen dat de andere kopers hem hebben verteld, geschreven op de rand van de krant. Alleen wie luistert naar mensen, is bekwaam om een eigen beleid te voeren.

Een burgemeester kan maar ‘meester’ zijn (in de goede betekenis) in de mate dat hij ‘burger’ is (in de goede betekenis). Wie aan politiek doet, moet het voorbeeld geven. Hij mag niet boven de mensen staan, maar moet onder de mensen zijn. Een goede burgemeester mag dus wel in zekere zin een onder-wijzer zijn, maar nooit een boven-meester.

Een goed evenwicht tussen warme gezelligheid en zakelijke efficiëntie, dat maakt een burgemeester tot een ‘burgervader’, zoals we de burgemeester vroeger wel eens noemde. Zo was u, Walter Ghekiere, zo bent u. Zo hoort een goede burgemeester te zijn, omdat hij niet alleen het gezicht, maar ook de centrale figuur van het gemeentelijke beleid is.

Voor christendemocraten is het gemeentelijke niveau uiterst belangrijk. Hier realiseren we immers de essentie van ons programma: een samenleving opbouwen waarin mensen tellen, als persoon én in verbondenheid; een gemeenschap waarin mensen vertrouwen genieten en verantwoordelijkheid kunnen nemen.

In deze tijd van globalisering wordt dat lokale niveau nog belangrijker, omdat het levensnabij is en herkenbaar. Veel ontsnapt aan het bevattingsvermogen van mensen, op veel dingen hebben mensen geen vat; maar waar ze wonen en leven, daar kunnen ze wel zelf op de bouwwerf van het samenleven staan. Wat mensen ook mogen doen en hoezeer ze zich vandaag ook verplaatsen, ze zijn altijd ‘van ergens’, en dat ‘ergens’ is het dorp, de gemeente waar ze wonen. U gaat naar Brugge, u moet misschien naar Brussel voor uw werk, maar u bent van Moorslede. Dat is een stuk van uw identiteit, een wezenlijk iets. U bent van Moorslede: het gemeentelijke toebehoren heeft te maken met uw ‘zijn’.

Voor christendemocraten is dat ‘zijn’ uiterst belangrijk: dat mensen zichzelf mogen zijn en dat we respect vragen voor wie ze zijn. Voor een gezinspartij die CD&V is, is een goed gemeentelijke omgeving de bedding waar een gezin zich thuis kan voelen. Een degelijk gemeentebestuur met aandacht voor de zorgzaamheid is dé voorwaarde opdat gezinnen hun leven kunnen uitbouwen samen met andere gezinnen. In de gemeente wordt beslist over hun straat, hun buurt, hun veiligheid, hun leefmilieu, de dingen van elke dag en de voorzieningen die mensen toelaten om zorg te dragen voor elkaar – oud en jong wederkerig – en om met andere gezinnen de samenleving op te bouwen. In de gemeente wordt het samen-leven gerealiseerd.

Een bestuurder moet dus de aangelegenheden van de mensen tot zijn eigen aangelegenheden maken. Politieke handelen en openbaar bestuur vereisen dus naast professionele bekwaamheid en politieke moed ook menselijke nabijheid. De eerste twee – de bekwaamheid en de moed – lopen de verkeerde kant op, als de derde – de nabijheid – ontbreekt. Lokaal bestuur is in wezen een politiek van de nabijheid.

De rol van het lokale bestuur voor de politieke geloofwaardigheid is niet te onderschatten. Het lokale bestuur kan immers voor zorgen dat nabijheid betrokkenheid wordt. Dat houdt evenwel in dat we in ons lokaal beleid anders moeten denken.

Dat wij ons laten raken door het lot, de vragen en de verlangens van mensen. Daar begint ware politiek: zich laten raken door het verhaal van mensen, om samen met hen het verhaal van de gemeente en de gemeenschap verder te kunnen schrijven. De populariteit van een burgemeester is het resultaat van hard werken, resultaatgericht, waardoor hij de mensen in de ogen kan kijken.

En dat heeft Ghekiere altijd kunnen doen. We danken hem hiervoor.