OESO-topman Leterme pleit voor uitgevlakte index
22/03/2012
Leterme deed zijn uitspraken tijdens een lunch georganiseerd door de Van Lanschot-bank voor een select gezelschap van haar beste klanten. Het kader - het 'Schoonverdiep' van het Antwerpse stadhuis- was minstens even exclusief. Voor Leterme was het overigens slechts een korte tussenstop. Hij kwam rechtstreeks uit de VS en reisde daarna meteen door naar Parijs, waar de OESO gevestigd is. Leterme is er als adjunct-secretaris-generaal bevoegd voor de sociale thema's, zoals arbeidsmarkt, sociale bescherming en onderwijs.
Letermes toespraak had als thema 'Uitdagingen voor ons westers socio-economisch model'. Sinds hij eind vorig jaar de Wetstraat 16 ruilde voor de topfunctie bij de denktank van de ontwikkelde industrielanden, heeft hij niet meer zoveel uitspraken over de Belgische situatie gedaan. Ook gisteren benadrukte hij, met minstens één oog gericht op die ene aanwezige journalist, dat 'niet alles wat ik hier ga zeggen op België van toepassing is'. Maar de Belgische context kwam onvermijdelijk geregeld toch om het hoekje kijken.
Op korte termijn ziet Leterme drie grote uitdagingen voor de westerse wereld. Er is het schuldenprobleem, dat niet enkel bij de overheden maar evenzeer bij de banken en particulieren zit. Voor de eurozone lijkt het erop dat we het ergste van de storm gehad hebben. 'Maar het zal nog jaren duren alvorens we tot een normale situatie komen.' De grote evenwichtsoefening wordt daarbij de schuld af te bouwen zonder de economie te versmachten.Leterme gaf hier goede punten aan ons land (en daarmee ook een beetje aan zichzelf). 'We zijn in 2008 zo verstandig geweest geen te gul relancebeleid te volgen. Daardoor is onze schuldgraad maar licht gestegen en zitten we nu nog maar licht boven het Europese gemiddelde. Als we dit nog enkele jaren volhouden zitten we erop.'Opmerkelijk was dat hij kritische bedenkingen plaatste bij de 60 procentnorm die in het Europese Stabiliteitspact gebetonneerd is. 'Tot nu toe was ook voor de OESO die 60 procent schuldgraad het maximaal aanvaardbare. Maar we zijn daar nu toch over aan het nadenken.'Leterme liet zich ook in het vragenuurtje niet uit zijn tent lokken over de precieze betekenis van die uitspraak. Hij suggereerde wel dat we naar een definitie moeten gaan die ruimer is dan de overheidsschuld en meer rekening houdt met wat 'duurzaam draaglijk' is. Dat lijkt de deur open te zetten voor een minder rigide norm die inspeelt op conjunctuurschommelingen en de specifieke eigenschappen van een land.
De mistroostige arbeidsmarkt is de tweede grote uitdaging. De overheden moeten hier de lasten op arbeid verlagen maar tegelijk beseffen dat 'een decente sociale bescherming nodig is om het vertrouwen van de consumenten te ondersteunen'. Na een vraag vanuit het publiek begaf Leterme zich toch op het gladde Belgische index-ijs. Met zijn pleidooi voor een meer in de tijd gespreide indexering lijkt hij wel de geit en de kool te willen sparen. Het systeem blijft overeind maar wordt 'meer voorspelbaar'. Hij benadrukte ook dat 'het probleem dieper zit'. 'Door een gebrekkige liberalisering is er in een aantal markten een onvolkomen prijsvorming.'België is overigens niet het enige land dat in dit bedje ziek is.
De verdere liberalisering van een aantal productmarkten is een van de antwoorden op het derde probleem, de blijvend lage groei.En daarmee zijn we er nog lang niet, benadrukte Leterme. Want even verderop liggen de echte hoofdpijnverwekkers op ons te wachten, de uitdagingen op de lange termijn. Dan gaat het over het uitwerken van betere methodes om vastgoedbubbels en andere onevenwichten voortijdig op te sporen en in de kiem te smoren. Maar ook over het terugdringen van de extreme ongelijkheid die niet enkel het sociale weefsel maar evengoed de economische ontwikkeling van veel landen ondermijnt. 'Het is geen toeval dat de Scandinavische landen beter weerstand geboden hebben aan de crisis.'Tegelijk moeten we werk maken van een nieuw economisch model dat rekening houdt met de eindigheid van onze natuurlijke hulpbronnen. 'Dit is een polycrisis', zei Leterme. 'Veel tijd hebben we niet meer te verliezen. We moeten de goede elementen van onze vrije markt behouden, maar wel met veel meer aandacht voor de nood aan spelregels, meer gelijkheid en de toekomst van ons ecosysteem.'© Mediafin
Bron: De Tijd 22 maart 2012
