Baltimore

25/06/2012

Artikel uit De Standaard op maandag 25 juni 2012

Beat-up little seagull/On a marble stair/Tryin' to find the ocean/Lookin'
everywhere. Randy Newman schreef zijn pakkende song over Baltimore, 'a hard town by the sea', in 1976. De stad aan de top van de Chesapeake Bay, een van de oudste van de Verenigde Staten, was toen verloederd, onveilig, desolaat.
De middenklasse was naar de suburbs gevlucht, zoals in veel andere Amerikaanse steden.

Maar dit is Amerika. Altijd in beweging. Baltimore heeft zich herpakt op een manier die sommige Brusselse gemeenten zou kunnen inspireren. Het historische stadscentrum en de verkrotte fabrieken aan de haven zijn opgeknapt of omgebouwd. De stad is een trekpleister geworden voor toeristen en voor congressen.

Zo vond er onlangs het congres plaats van de Accreditation Council for Business Schools and Programs (ACSBP) die meer dan achthonderd instellingen van hoger onderwijs groepeert, met een meerderheid Amerikaanse maar een groeiend aantal Aziatische en Europese scholen.

Ex-premier Yves Leterme hield er een toespraak over de wereldwijde trends in tertiair onderwijs, op basis van een doorlichting door de Oeso (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling). Ook op dat gebied verschuift het zwaartepunt naar Azië. 'Als de huidige trends aanhouden, dan zullen China en India tegen 2020 goed zijn voor 40 procent van alle jongeren met tertiair onderwijs in de landen van de G-20 en de Oeso,(de veertig meest ontwikkelde landen, nvdr). Het aandeel van de Verenigde Staten en Europa zal nog net iets meer dan een kwart bedragen. Dat zal de huidige verhoudingen in het wereldwijde talentenreservoir totaal veranderen', zei de adjunct-secretaris-generaal van de Oeso.

Voor Europa zit daar een serieuze uitdaging in. Ten westen liggen de Verenigde Staten, een land dat in serieuze problemen verkeert, maar dat vernieuwing en durf en risico blijft aanmoedigen, getuige de communicatierevolutie die van daaruit de wereld overspoelt. Ten oosten, in Azië, groeit de kenniseconomie met sprongen, en zinderen de groeilanden van de energie.

Europa zal zijn sokken moeten optrekken als het daartussen wil stand houden.
Terugkeren aan de top van de kenniseconomie is daarbij niet te enige uitdaging. Europa - en dat geldt zeer zeker voor België - kan zich ook niet veroorloven werkkracht en talent te blijven verspillen door voorbijstreefde wetgeving, zoals over de pensioenleeftijd, of door verlammende bureaucratie.

Revelerend waren twee tegenstrijdige verhalen die in de wandelgangen van het congres in Baltimore te horen vielen.

Een Amerikaanse professor vertelde hoe ze opgroeide op een kleine boerderij, in het diepe midwesten van Amerika. Haar laaggeschoolde ouders kwamen uit arme, kroostrijke gezinnen. Maar de moeder stimuleerde haar zes kinderen om te studeren. Alle zes behaalden ze een diploma dat ze met studentenjobs hielpen betalen. En toen zegden die kinderen aan hun mum dat het nu haar beurt was. De dame maakte, mede dank zij het geweldige instrument van e-learning, haar middelbare school af en haalde een bachelor diploma. Als krasse zeventiger staat ze nu aan het hoofd van een plaatselijk community college.

Een Belgische deelnemer vertelde een heel ander verhaal, over een vrouw die als meisje een diploma in de verzorging behaalde. Ze gebruikte dat diploma eerst niet omdat ze een gezin opvoedde, en liefderijk voor een langdurig zieke schoonvader zorgde. Toe ze weer de handen vrij had wou ze met die kunde en toewijding gaan werken in een bejaardentehuis. Maar ze kon daar geen baan krijgen want ze had niet de 'de vereiste bekwaamheden'. Van een verspilling gesproken. Als de opeenstapeling van regionale, nationale en Europese regelgeving een wurggreep op inzet en werkkracht wordt zijn we slecht bezig.

Op het congres in Baltimore bleek ook hoe internationaal het onderwijs aan het worden is. Buitenlandse studenten brengen niet alleen geld in het laatje, ze vormen nadien ook een onschatbaar mondiaal netwerk. Amerikanen, Australiërs, Aziaten, maar ook Europeanen als de Zwitsers spelen daar dan ook massaal op in. Dat gebeurt via instellingen van openbaar onderwijs en privé-scholen, want in die landen vindt men het niet vies dat er geld verdiend wordt aan onderwijs, als er maar kwaliteit wordt geleverd. Ook in die soepelheid en diversiteit zit er ook een les voor ons land, en met name voor Vlaanderen. Want het aandeel in wat de Oeso het 'wereldwijde talentenreservoir' noemde wordt steeds meer het belangrijkste kapitaal van een land of regio.

© Corelio