Toespraak op eerstesteenlegging windmolenpark

24/05/2008

Toespraak van eerste minister Yves Leterme op eerstesteenlegging windmolenpark
(industriezone Ieperleekanaal-Noord)

U kent allemaal het liedje van Bram Vermeulen: “Ik heb een steen verlegd in de rivier…” Na vandaag kunnen we zeggen: “Ik heb een steen gelegd in de wind… en de stroom zal nooit meer dezelfde zijn.” Het zal groene stroom worden met een volume dat overeenkomt met het jaarverbruik van twee derden van de Ieperse gezinnen. We leggen vandaag de eerste steen voor negen windturbines op een traject dat ook de overheid beschouwt als een goede locatie: hier is de windopbrengst groot, hier is voldoende ruimte, en ook vanuit landschappelijk en ornithologisch oogpunt is deze locatie geschikt.

De realisatie van dit windturbinepark past in ons energiebeleid. Dat energiebeleid is toekomstgericht én pragmatisch. Windenergie krijgt daarin een belangrijke, maar een realistische plaats.

Wat onze energievoorziening betreft, moeten we realistisch blijven, of we gaan een debacle tegemoet. Energie is een basisbehoefte voor de economie en voor de huishoudens. Energie moet dus voldoende aanwezig zijn én betaalbaar blijven, voor iedereen: voor de economie en voor de mensen. Energie is het smeermiddel bij uitstek van onze economische activiteiten en van ons sociaal leven.

Energie is een onderwerp dat ook de overheid bezighoudt. Bovenal omdat zij beseft dat onze energievoorziening van vandaag geen evidentie is. Enerzijds volstaat onze huidige productiecapaciteit al niet meer, want de vraag naar elektriciteit blijft stijgen. Anderzijds moeten we dringend het milieubelastend aspect van onze energieopwekking terugdringen en ons energieverbruik verminderen.

Een duurzame energiehuishouding betekent drie dingen:

- ten eerste minder energie gebruiken: daar kunnen de mensen wat aandoen – we zijn er nog niet, maar de groei is al afgeremd tot minder dan 0,4 procent;

- ten tweede het realiseren van niet-duurzame energieopwekking op een meer milieuvriendelijke manier;

- ten derde ervoor zorgen dat een deel van de energie komt uit alternatieve, dit wil zeggen hernieuwbare bronnen.

Naast bewustmaking tot zuinigheid en een minder milieubelastende productie in de bestaande centrales is de uitbreiding van het gebruik van hernieuwbare bronnen, zoals windenergie, een belangrijke pijler van een deugdelijk energiebeleid, al moeten we hierover eerlijk blijven: de mogelijkheden zijn beperkt in ons kleine, dichtbebouwde land, toch nam in het Vlaamse landsgedeelte de energieopwekking door hernieuwbare energiebronnen toe met 14,1 procent in één jaar tijd, dat wil zeggen nog zonder de grote zeeprojecten. Wij zullen evenwel een energiemix uit hernieuwbare en uit niet-hernieuwbare bronnen nodig blijven hebben.

Eén ding is duidelijk, het verzekeren van voldoende energie en de zorg om het klimaatsbehoud hoeven niet langer tegengestelden te zijn. In het project “Lente van het Milieu”, dat enkele weken geleden werd gelanceerd, is duurzame energie een van de grote thema’s. De federale regering wil hiermee, samen met de andere overheden van dit land, het debat met het brede publiek op gang trekken.

Voor het goede evenwicht tussen energievoorziening en milieuzorg speelt de verbetering van de technologie voor de productie van groene energie, meer bepaald van windenergie, een belangrijke rol. De opwekking van windenergie is de jongste jaren betrouwbaarder geworden en de productie goedkoper. Nieuwe technieken hebben ervoor gezorgd dat het vermogen van een windturbine steeg van enkele honderden kilowatt naar een paar megawatt; ook de windturbines die hier komen, zullen elk 2,5 MW produceren. Een groter productievolume maakt de keuze voor windturbines ook economisch aantrekkelijker.

Volgens Ralf Bischof, zaakvoerder van de Duitse Bundesverband Windenergie, daalde de productiekost van een kilowattuur windenergie sinds 1990 met 55 procent en zal de windenergie uiterlijk 2015 competitief zijn. Het is dan ook geen wonder dat het gebruik van windenergie op wereldschaal in de voorbije tien jaar jaarlijks met zowat 30 procent toenam. Vorige maand stak de globale windenergiecapaciteit de magische grens over van 100.000 megawatt geïnstalleerde capaciteit.

Terecht werd het debat over een duurzame energiehuishouding ook op de agenda van de Europese Unie geplaatst. Europa investeerde ten andere vorig jaar het meest in windenergie; de Europese windenergie-investeringen waren goed voor 40 procent van de wereldwijde aangroei in 2007.

De Europese doelstellingen op het vlak van hernieuwbare energie zijn ambitieus. De Europese Commissie heeft voor België vooropgesteld dat tegen 2020 een aandeel van 13 procent hernieuwbare energie moet worden bereikt. Windenergie is bepalend voor het halen van deze doelstellingen. Windenergie wordt in ons land dan ook “booming business”: dat vier bedrijven voor dit Ieperse project de handen in elkaar hebben geslagen, is daar een toonbeeld van.

Tegen 2010 moet ons land bovendien al een aandeel hernieuwbare energie van 6 procent behalen op de totale consumptie. Samen met de huidige 3 procent aan hernieuwbare energie en bijkomende initiatieven van de regio’s op het vlak van windenergie, zonne-energie en biomassaprojecten, is dit een zeer haalbare kaart. Voor de 13-procent-doelstelling hernieuwbare energie tegen 2020 zal windenergie, op zee én op het land, doorslaggevend zijn.

De grootste windturbineparken van Europa liggen in Denemarken, Spanje en Duitsland. Dat laatste land is met zijn vermogen van 22.247 megawatt de grootste windnatie. België is op dat vlak een klein broertje. De mogelijkheden op het land zijn in ons dichtbevolkte België ook beperkt. Vandaar de grote zeeprojecten. Maar zonder de windturbines op het land halen we het ook niet.

Vandaag hebben we een steen gelegd in de wind. Geen eerste steen van een luchtkasteel. Windturbines reiken hoog in de lucht, maar ze zijn geen luchtkastelen. Ze reiken hoog in de lucht om wind te vangen en om te zetten in energie. Ik wens de vier partners – Aspiravi, Electrawinds, SPE en WE-Power – de wind in de zeilen, of liever: de wind in de wieken.

Yves Leterme