Woord houden
08/09/2008
Bron: De MorgenOpiniestuk van Caroline Ven
In zijn commentaarstuk van afgelopen donderdag noemde politiek commentator Yves Desmet de begroting van de regering-Leterme misleidend. De 16 reageert.
"Wie gelooft die mensen nog?" Daarmee sloot politiek commentator Yves Desmet zijn editoriaal over de begroting en sociale maatregelen van donderdag jongstleden af. Het stukje was doorspekt van enkele snel bij elkaar gegraaide cijfers, zonder veel context of duiding. Dit om te besluiten dat deze regering onvoldoende "goed bestuur" aan de dag legt. Van de beloofde 2 miljard aan sociale maatregelen zou nog geen fractie zijn verwezenlijkt.
Tegen zulke holle woorden is maar één remedie: feiten en cijfers. Wij willen graag het debat aangaan over de sociaaleconomische uitdagingen in een moeilijk economisch klimaat en de prioriteiten verdedigen die de regering daarbij stelt. Maar dan liefst wel op basis van objectief verifieerbare feiten en niet op basis van stemmingmakerij.
Een zaak is zeker: na een jarenlange periode van conjunctuur- en rentemeevallers wordt deze regering geconfronteerd met tegenvallers. Dit maant inderdaad aan tot grote voorzichtigheid en selectiviteit in de begroting en de te nemen maatregelen. Het impliceert echter geen immobilisme.
In de aanloop van de verkiezingen vorig jaar stelde de premier tijdens een geëngageerde Rerum Novarumtoespraak een sterke rechtvaardigheidsagenda voorop. Om een halt toe te roepen aan de stijging van de armoede en de bestaansonzekerheid werd gepleit voor menswaardige uitkeringen en correcte pensioenen. De herwaardering van de sociale uitkeringen zou oplopen tot 2 miljard euro in 2011.
Amper zes maanden na de start van deze regering is daarvan al een behoorlijke weg afgelegd. We zetten dit graag eens op een rijtje.
Een reeks sociale uitkeringen werd onder deze regering opgetrokken bovenop de indexaanpassingen. Het betreft onder meer de verhoging van de minimumpensioenen, de inkomensgarantie voor de ouderen, de kinderbijslag voor eenoudergezinnen en de afschaffing van de forfaitaire toelage voor chronisch zieken. De impact bedraagt op jaarbasis 235 miljoen euro.
Daarnaast werden andere ondersteunende maatregelen genomen die goed zijn voor zo'n 578 miljoen euro op jaarbasis. Dit jaar betekent dit al 390 miljoen euro. Het gaat daarbij om het optrekken van het belastingvrije minimum, de vervroegde indexering van de belastingschalen, de uitbreiding van het stookoliefonds, de werkbonus, de hogere kinderbijslag voor het eerste kind van zelfstandigen, enzovoort.
Al deze maatregelen zijn erop gericht de gezinnen die alle zeilen moeten bijzetten om rond te komen extra zuurstof te geven. Samen vertegenwoordigen zij volgend jaar een begrotingsweerslag van ruim 760 miljoen euro.
Dit komt nog bovenop de welvaartsenveloppen, een mechanisme dat door de wet op het Generatiepact van 2005 in het leven werd geroepen om de sociale uitkeringen aan te passen aan de welvaart. In 2008 bedraagt de voorziene welvaartsaanpassing zo'n 220 miljoen euro. In 2009 en 2010 gaat het om een bedrag van gecumuleerd zo'n 500 miljoen euro stijging bovenop de indexering. De regering verwacht midden september het advies van de sociale partners over de verdeling ervan.
Deze regering heeft dit mechanisme niet alleen bestendigd, zij voorziet zelfs nog een versterking. In het regeerakkoord zijn extra enveloppen voorzien voor de pensioenen en de kinderbijslagen.
Maar laat ons niet op de zaken vooruitlopen. Het toepassen van het huidige mechanisme gedurende de legislatuur komt neer op een impuls van ruim 1 miljard euro.
De 2 miljard sociale maatregelen die voor de verkiezingen van juni 2007 werden beloofd, zijn dus geen holle worden gebleken. Al na enkele maanden beleid werden zij al voor de helft ingelost en dit in een periode van moeilijke economische omstandigheden.
Iedereen zal begrijpen dat een volledig regeerprogramma niet in enkele maanden tijd kan worden verwezenlijkt. Wij nemen echter de uitdaging aan om stap voor stap de rechtvaardigheidsagenda van de premier en de regering uit te voeren. Woord houden dus. U zal de uitvoering kunnen opvolgen en evalueren. Niet op basis van holle zinnen maar met cijfers en feiten.
Caroline Ven,Directeur sociaaleconomische beleidscel van de eerste minister
